EUDR nhóm hàng bị ảnh hưởng gồm 7 loại — và ai thật sự phải tuân thủ trước

Phụ lục I liệt kê đúng 7 nhóm hàng hóa cơ bản: bò (cattle), ca cao (cocoa), cà phê (coffee), cọ dầu (oil palm), cao su (rubber), đậu tương (soya) và gỗ (wood). Quy định áp dụng cho chính các hàng hóa này và cho những sản phẩm làm ra từ chúng theo danh mục sản phẩm kèm theo.

Bản đang có hiệu lực là bản hợp nhất ngày 2025-12-26 của Quy định (EU) 2023/1115, sau khi được sửa bởi Quy định (EU) 2025/2650 — ký ngày 2025-12-19 và đăng công báo ngày 2025-12-23. Đây cũng chính là văn bản tạo ra đợt lùi hạn và các điểm đơn giản hóa gần nhất.

Trong lần sửa đó, danh mục sản phẩm bị xóa đúng một dòng: sách in, báo, tranh in và các sản phẩm khác của ngành công nghiệp in. Cần tách bạch hai tầng ở đây — xóa một dòng sản phẩm không đồng nghĩa với bớt một nhóm hàng, và 7 nhóm hàng cơ bản vẫn nguyên vẹn.

Tầng sản phẩm thì còn tiếp tục động. Theo trang thông tin của Tổng vụ Môi trường thuộc Ủy ban châu Âu, ngày 2026-07-13 Ủy ban đã thông qua một đạo luật ủy quyền chỉnh danh mục sản phẩm: bỏ da bò và da thuộc, lốp đắp lại, đậu tương dùng làm giống, sản phẩm cao su lưu hóa, băng tải, ghế máy bay và ghế ô tô; thêm cà phê hòa tan, một số dẫn xuất dầu cọ và lưỡi bò đông lạnh. Bảy nhóm hàng, ngày phân giới và ngày bắt đầu áp dụng đều không đổi, còn phần sản phẩm mới thêm áp dụng từ 2027-12-30.

Đạo luật ủy quyền đó vẫn trong thời hạn rà soát và chưa được đưa vào bản hợp nhất. Nghĩa là khi tra cứu để ra quyết định làm hàng hay thông quan, lấy bản hợp nhất làm chuẩn, còn tin tức về danh mục mới chỉ dùng để chuẩn bị trước.

Điều kiện không gây mất rừng gắn với một mốc cố định: hàng hóa phải được sản xuất trên đất không bị mất rừng sau ngày 2020-12-31. Riêng gỗ còn thêm một vế nữa — gỗ phải được khai thác mà không gây suy thoái rừng sau ngày đó.

Các lần lùi ngày áp dụng đều không đụng tới mốc này. Nghĩa là thời gian được nới ra chỉ là thời gian chuẩn bị hồ sơ, không phải thời gian được phép tiếp tục mở rộng diện tích rồi hợp thức hóa sau.

Điều 9(1)(d) yêu cầu thu thập định vị địa lý của tất cả các thửa đất đã sản xuất ra hàng hóa đó, kèm ngày sản xuất hoặc khoảng thời gian sản xuất. Một sản phẩm gom nguyên liệu từ nhiều thửa thì phải liệt kê đủ, không được chọn thửa đẹp để khai. Chỉ cần một thửa dính mất rừng hoặc suy thoái rừng, toàn bộ hàng hóa và sản phẩm từ thửa đó mất tư cách đưa vào thị trường hoặc xuất khẩu — đó là lý do việc truy xuất phải chạy tới tận thửa đất chứ không dừng ở nhà cung cấp cấp một.

Định vị địa lý ở đây không phải là ghi tên xã hay tên vùng trồng. Thửa đất được mô tả bằng tọa độ kinh độ và vĩ độ, tương ứng ít nhất một điểm vĩ độ và một điểm kinh độ, giữ tối thiểu 6 chữ số thập phân.

Với thửa đất có diện tích trên 4 hecta dùng để sản xuất hàng hóa không phải bò, một điểm tọa độ là không đủ: phải cung cấp đủ các điểm mô tả được chu vi thửa, tức là một đa giác khép kín.

Bản sửa 2025/2650 có mở một cửa hẹp: với nhà điều hành sơ cấp thuộc loại siêu nhỏ hoặc nhỏ, yêu cầu định vị địa lý tại Điều 9(1)(d) có thể được thay bằng địa chỉ bưu chính của tất cả các thửa đất, hoặc địa chỉ bưu chính của cơ sở chăn nuôi. Cần đọc kỹ đối tượng: cửa này gắn với nhà điều hành sơ cấp có quy mô siêu nhỏ hoặc nhỏ, không phải với mọi doanh nghiệp nhỏ trong chuỗi.

Toàn bộ thông tin, tài liệu và dữ liệu phải được lưu 5 năm kể từ ngày sản phẩm được đưa ra thị trường hoặc xuất khẩu. Con số này quyết định cách tổ chức lưu trữ ngay từ hôm nay, vì hồ sơ dựng lại sau ba năm thì gần như không dựng nổi.

Doanh nghiệp lớn và vừa áp dụng từ ngày 2026-12-30. Doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và cá nhân kinh doanh được lùi tới 2027-06-30. Đến đây thì hầu hết bản tóm tắt dừng lại, và đó là chỗ sinh ra hiểu nhầm.

Điều kiện thứ nhất: chỉ doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và cá nhân được thành lập vào hoặc trước ngày 2024-12-31 mới được hưởng phần lùi hạn. Thành lập sau ngày đó thì vẫn áp dụng từ 2026-12-30, dù quy mô đúng là siêu nhỏ.

Điều kiện thứ hai đánh trúng ngành gỗ: các sản phẩm nằm trong phụ lục của quy định gỗ cũ của EU, tức Quy định (EU) số 995/2010, bị loại khỏi phần lùi hạn. Doanh nghiệp siêu nhỏ hoặc nhỏ kinh doanh những sản phẩm gỗ đó vẫn phải tuân thủ từ 2026-12-30, không có 2027-06-30. Bộ chứng từ cụ thể cho nhóm này nằm ở bài xuất khẩu gỗ sang EU cần giấy tờ gì.

Với nhà cung cấp Việt Nam, ngày phải sẵn sàng không do quy mô của chính mình quyết định mà do quy mô của khách hàng phía EU quyết định. Bán cho một nhà nhập khẩu lớn thì dữ liệu phải xong theo mốc của họ, bất kể xưởng của bạn có bao nhiêu người.

Năm câu hỏi dưới đây trả lời theo thứ tự sẽ nhanh hơn đọc toàn văn quy định. Ba câu đầu xác định phạm vi, hai câu sau xác định mức độ sẵn sàng.

Đa số doanh nghiệp đọc xong quy định đều thấy các yêu cầu là hợp lý. Vấn đề xuất hiện khi phải lấy dữ liệu của mùa vụ đã qua: thời điểm thu mua không ai ghi tọa độ, không ai ghi ngày khai thác theo thửa, và đại lý trung gian gom hàng từ nhiều hộ mà không tách nguồn.

Vì vậy việc cần làm trước không phải là viết cam kết gửi khách, mà là thay đổi cách ghi nhận ngay tại điểm phát sinh: mỗi lần nhập nguyên liệu là một lần ghi đủ thửa, tọa độ và thời gian. Hồ sơ đúng chỉ là hệ quả của quy trình đúng.

Ở lớp giao tiếp với khách, việc trình bày được bằng chứng thay vì lời hứa cũng rút ngắn vòng hỏi đáp đầu tiên rất nhiều — cùng một nguyên tắc với những bằng chứng khách quốc tế cần thấy trước khi hỏi giá. Nhưng nó chỉ rút ngắn phần trao đổi, không thay được lớp dữ liệu bên dưới.